نام رشته به فارسی و انگلیسی:
پرستاری
PhD in Nursing
مقطع: دکتری تخصصی (Ph.D.)
رشته پرستاری در مقطع دکتری تخصصی (Ph.D.) رشته فعالی است که دانش آموختگان آن قادر خواهند بود، به عنوان بالاترین مرجع علمی و حرفهای در این رشته، در حوزههای آموزشی، پژوهشی، نظریهپردازی، مدیریت خدمات پرستاری و ارزشیابی، خدمات خود را در راستای اعتلای سلامت به مدیران، جامعه و مراکز مرتبط ارائه نمایند.
شرط ورود به این دوره، دارا بودن دانشنامه کارشناسی ارشد در یکی از رشتههای پرستاری و دارا بودن سایر شرایط ورود به دوره دکتری تخصصی (Ph.D.) مصوب شورای عالی برنامهریزی علوم پزشکی میباشد.
در جهان، رشته پرستاری در مقطع دکتری تخصصی (Ph.D.) در کشور آمریکا رشد کمی و کیفی خود را با رویکردهای مختلف و بنا بر نیاز آن منطقه داشته است، بطوریکه در بعضی دانشگاهها تنها به دکتری تخصصی (Ph.D.) در پرستاری اکتفا نکرده بلکه به گسترش دورههای دکتری بالینی پرستاری (D.N.P) در فیلدهای تخصصی مبادرت نمودهاند. در بعضی دیگر از دانشگاهها بنا به نیاز دورههای دکتری علوم پرستاری (D.N. Sciences) را راهاندازی نمودهاند. در کانادا عمدتاً دکتری تخصصی پرستاری (Ph.D.) و در استرالیا و انگلیس دکتری تخصصی با تعمیق و تمرکز در فیلد خاص ترجیح میشود.
در ایران، با گذشت قریب به یک قرن از تاریخ پرستاری و حدود ۵۰ سال از پرستاری نوین، تقویت بنیه علمی، عملی و بدنه کارگزاران حرفه پرستاری به عنوان یکی از شاخههای علمی و حرفهای گروه پزشکی ضرورت مییابد. این امر با ارتقاء پیوسته و گسترش و تعمیق مرزهای علم و تربیت نیروهای متخصص در این رشته، به ویژه وجود برنامه دکتری تخصصی پرستاری (Ph.D.) میسر میگردد. با نگاهی به تاریخ و مستندات موجود میتوان گفت ایده تاسیس دکتری تخصصی پرستاری (Ph.D.) پرستاری قبل از انقلاب اسلامی شروع شد، لیکن تلاش برای تهیه برنامه دکتری از سالهای ۱۳۶۰ تا سال ۱۳۷۳ ادامه یافت. در این سال، برنامه دکتری پرستاری در دویست و هشتاد و چهارمین جلسه شورای عالی برنامهریزی وزارت فرهنگ و آموزش عالی مورخ ۷۳/۲/۱۷ به تصویب رسید.
اولین دوره دکتری تخصصی (Ph.D) پرستاری در سال ۱۳۷۳ در دانشگاه علوم پزشکی تربیت با پذیرش ۳ دانشجو آغاز شد. در حال حاضر چهار دانشگاه دارای مجوز تربیت دانشجوی دکتری تخصصی (Ph.D) پرستاری در کشور پذیرش یافت و با توجه به نیاز در به ارتقای میباشد. در حال حاضر ۱۷ دانشگاه علوم پزشکی شامل (تبریز، تربیت مدرس، ایران، تهران، شهید بهشتی، اصفهان، مشهد، شیراز، اهواز، کرمان، ایران، سمنان، گلستان، کاشان و بقیه) و دانشگاه آزاد اسلامی میباشد. ظرفیت سالیانه پذیرش دانشجوی دکتری تخصصی پرستاری با توجه به نیاز دانشگاههای مربوطه تعیین میگردد.
پرستاری که از سویی با سلامت انسان به عنوان موجودی منحصر به فرد و چند بعدی با ویژگیهای جسمی، روانی، اجتماعی و معنوی سر و کار دارد، و از سویی دیگر براساس ارزشهای اسلامی حاکم بر جامعه، با ارزشهای زیر آمیخته است.
پرستاری ملزم به رعایت کرامت و حقوق انسانها و عدالت اجتماعی میباشد. لذا پایبندی به زمینهسازی برای تعالی کردن و درونیسازی ارزشها، کسب و تقویت اخلاق حرفهای، از راه پژوهشهای کاربردی، کسب با رعایت اصول اخلاقی، و تقویت مطالعات نظری با رویکردی جامع، جامعهنگر و یادگیری مادام العمر و تعامل با سایر شاخههای دانش در دورههای دکتری در تحقق این رویکرد فلسفی میگردد. دانش آموختگان دوره دکتری تخصصی (Ph.D) پرستاری، در اعتلای سلامت آحاد جامعه در حیطههای پیشگیری، بهداشت، درمان، توانبخشی با استفاده از رویکردهای آموزشی و پژوهشی ایفای نقش خواهند کرد. این امر موجب افزایش انگیزه جامعه پرستاران و ارتقاء ارائه خدمات حرفهای آنان خواهد شد. همه این امور با در نظر داشتن ارزشهای زیر ممکن است:
۱- نوعدوستی و توجه به کرامت انسانی الهی مخاطبین
۲- حقوق مادی و معنوی مخاطبین
۳- تعامل بین فردی و بین حرفهای
۴- کلگرایی و جامعهنگری
۵- افزایش کیفیت مراقبتها همراه با اخلاق حرفهای
۶- تاکید بر کار تیمی
۷- جامعیت مراقبتها
۸- مدیر محوری
در ۱۰ سال آینده این دوره در کشور از لحاظ مبانی نظری در تولید دانش و فناوری و گسترش پژوهشهای بنیادی کاربردی ارتقاء کیفیت خدمات حرفه پرستاری ارتقاء استانداردهای ملی و سازگاری با استانداردهای جهانی، بسترسازی برای جذب نیروهای کارآمد علمی و تخصصی در داخل کشور و جذب دانشجوی خارجی در ردیف کشورهای برتر و مطرح در منطقه خواهد بود.
رسالت دوره دکتری تخصصی پرستاری، تربیت نیروی انسانی آگاه به مسائل تخصصی روز، توانمند، مسئولیتپذیر، دارای اخلاق حرفهای و حساس به سلامت افراد و جامعه است که تخصص خود را در سطوح مختلف پیشگیری، در مراکز و واحدهای مرتبط آموزشی، پژوهشی و ارائه کننده خدمات در اختیار جامعه قرار دهند